|
Hayat Sigorta ürünlerini 3 ana başlıkta
topladık. Birikimli Sigortalar, Yıllık Hayat Sigortaları ve
Kaza Sigortaları.
Birikimli Sigortalar
Endişesiz Yarınlar İçin
Beklenmedik Kazalar İçin
Hayat Sigortası Nedir?
Hayat Sigortaları, konusu insan hayatı olan ve insanın
yaşamı boyunca karşı karşıya gelebileceği rizokoları için
önlem almayı sağlayan ve bu nedenle de çok çeşitli türleri
içeren bir sigorta dalıdır.
Hayat
sigortalarında amaç , kişinin ufak tasarruflarını prim
adı altında değerlendirerek , yaşamında meydana gelebilecek
bazı olaylarda (örneğin ölüm gibi), ailesine maddi destek
sağlamaktır. Bu nedenle hayat sigortalarının hiçbir zaman
bir zenginleşme aracı veya bir borsa olayı gibi görülmemesi
gerekir.Ayrıca gerek teknik, gerekse yasal olarak
hayat sigortalarının bunu sağlaması mümkün değildir.
Hayat
sigortalarının banka mevduatı ile de kıyaslanmaması gerekir
zira, bankaya mevduat yatıran bir kişi hayatını kaybettiğinde
ailesi ancak bu mevduat tutarını alabilir. Halbuki, hayat
sigortası yaptırmış bir kişi, ilk sigorta primini ödedikten
sonra bile vefat etse ailesi, ödenen primin kat ve kat
fazlası olan sigorta teminatını almaya hak kazanacaktır.
Ülkemizde
banka olayının sigorta olayına kıyasla çok daha yaygın olması
ve daha iyi bilinmesi nedeniyle hayat sigortaları, hatalı bir
biçimde ve sürekli olarak, banka mevduatı ile
kıyaslanmaktadır. Tüm sigorta türlerinde olduğunda olduğu gibi
hayat sigortalarında da amaç rizikoyu karşılamaktır.
Dolayısıyla riziko olmadığı hallerde hayat sigortasından
bahsetmekte mümkün değildir.
Hayat
sigortalarında prim hesaplayabilmek için her yaştaki kişiler
için yaşama ve ölme ihtimallerini gösteren tablolar
kullanılır. Bu tablolardaki ihtimaller ile tarifede yer alan
teminatlar göz önüne alınarak tarifeye ait hayat sigorta
formülleri oluşturulur ve bu formüller yardımıyla da tarifenin
primi hesaplanır. Hayat sigortalarında süre unsuru yer aldığı
için formüllere faiz faktörünün de eklenmesi gerekmektedir.
Ancak hayat sigortaları uzun süreli (20-30 yıl
gibi) taahhütleri kapsadığından , söz konusu formüllerde
kullanılan
teknik faizin çok düşük olması gerekmektedir.
Enflasyonun düşük olduğu ülkelerde hayat sigortalarında
kullanılan teknik faiz %2,5 - %3 civarındadır. Ülkemizde ise
yasal olarak en yüksek yıllık %9 teknik faizin kullanılmasına
izin verilmektedir.
Görüldüğü
gibi, içerdiği faiz oranı bakımından da hayat sigortalarının
bir banka mevduat hesabı ile kıyaslanması mümkün değildir.
Ülkemizde,
enflasyon oranındaki değişmeleri önceden tahmin etmek son
derece güçtür. Hayat sigortalarında kullanılmasına izin
verilen yıllık faiz oranı %9’u geçemeyeceğinden birikimin
piyasa faizine göre çok düşük kalacağı aşikardır.
Sigorta
şirketleri bu açığı bir ölüde kapatabilmek amacı ile
sigortalılarına kar payı adı altında bir meblağ vermektedir.
Ancak, genelde düşünüldüğünün aksine , verilen kar payı şirket
karı olmayıp bir yatırım karından ibarettir.
Hayat
branşında karşılığında, tarifenin özelliğine göre farklı
formüllerle hesaplanan, ancak her poliçe için ne tutarda
olacağı önceden bilinen ve riyazı ihtiyat
adı verilen bir ihtiyat payı ayırmak ve bu ihtiyat payını
bilanço yılını takip eden yılın en geç Mayıs ayı sonuna kadar
Bakanlık-Hazine emrine bloke etmek zorundadır. Sigortalıların
haklarını korumak üzere bunu zorunlu tutan yasa, riyazı
ihtiyat karşılıklarının hangi değerlere yatırılabileceğini de
tanımlamış bulunmaktadır. Yasaya göre şirketler, bloke etmek
kaydı ile riyazı ihtiyatlarını, yine yasa tarafından
belirlenmiş oranlar dahilinde menkul, gayri menkul veya nakit
(döviz veya TL ) olarak tutabilmektedirler.
Şirketlerini,
bloke edildikten sonra bu değerleri kullanabilmeleri mümkün
değilse de yatırımlarından istifade etmeleri mümkündür.
Sigortalılara kar payı adı altında verilen tutar ise riyazı
ihtiyat yatırımından elde edilen bu gelirin bir yüzdesidir.
(%90 veya %95 gibi)
Yukarıda
belirtilen hususlar nedeniyle hayat sigortalarının kişileri
birden bire veya belirli bir süre sonunda zengin etmesi
beklenemeyeceği gibi, bir yatırım aracı olarak kullanılmasının
da istenen sonucu vermeyeceği açıktır.
Günümüzde sigorta şirketleri, ilerideki yıllarda yatırım
gelirlerinden ne elde edeceklerini kesin olarak tahmin
edemediklerinden sigortalılarına muhtemel olarak
vasıflandırdıkları bazı taahhütlerde bulunmaktadırlar. Her
şirketinde prim tahsilatı ve yatırım politikalarına göre elde
edecekleri yatırırım karları birbirinden farklı olacaktır.
Bu nedenle birikimli hayat sigorta tarifelerinde riziko ne
kadar büyükse sigortalının o kadar yararına olmaktadır.
Vergi
indirimi mevzuatı için tıklayınız. |